İlamsız icra takibi nasıl ilerler?
Elinde mahkeme kararı olmayan alacaklının takip yolu: talepten haciz ve satışa kadar adımlar, süreler ve karşılaşılabilecek itirazlar.
01. Takip talebi
Alacaklı, borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesine takip talebi verir. Talepte alacağın tutarı, dayanağı ve faiz başlangıç tarihi gösterilir.
Bu aşamada mahkeme kararına gerek yoktur; fatura, sözleşme ya da sözlü bir borç ilişkisi dahi takibe konu edilebilir. Belgenin gücü, ileride itiraz gelirse önem kazanır.
Borçlunun yerleşim yerinin yanında, sözleşmenin ifa edileceği yerdeki icra dairesi de yetkili olabilir; yetkisiz dairede başlatılan takibe borçlu yetki itirazında bulunabilir. Talepte faizin türü (yasal, ticari ya da sözleşmede kararlaştırılan faiz) doğru gösterilmelidir; yanlış faiz talebi kısmi itiraza yol açar.
02. Ödeme emrinin tebliği
İcra dairesi borçluya ödeme emri gönderir. Ödeme emri, borcun yedi gün içinde ödenmesini ve aynı süre içinde itiraz edilebileceğini bildirir.
Tebligatın usulüne uygun yapılmış olması kritiktir. Usulsüz tebligat, sonraki tüm aşamaları sakatlayabilir.
Tebligat çoğunlukla adres kayıt sistemindeki adrese ya da elektronik tebligat adresine yapılır. Borçlunun adresi bulunamıyorsa ilanen tebligat, ancak adres araştırması sonuçsuz kaldıktan sonra mümkündür.
03. İtiraz süresi
Borçlu tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz ederse takip durur. İtiraz için sebep göstermek zorunlu değildir; borca, imzaya ya da faize itiraz edilebilir.
Süre içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve borçlunun esasa ilişkin itirazları artık dinlenmez.
Borçlu borcun bir kısmını kabul ederse takip o kısım için devam eder. Süreyi kaçıran borçlu, gecikmenin elinde olmayan bir sebepten kaynaklandığını ispatlarsa icra mahkemesinden gecikmiş itiraz isteyebilir; bu istisnai bir yoldur.
04. İtirazın aşılması
Takip itirazla durduysa alacaklının iki seçeneği vardır:
İtirazın kaldırılması: elde kanunda sayılan nitelikte bir belge varsa icra mahkemesinden istenir, daha hızlıdır
İtirazın iptali davası: genel mahkemede açılır, her tür delille ispat mümkündür, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır
İtirazın haksız olduğu anlaşılırsa icra inkâr tazminatı gündeme gelir.
İtirazın kaldırılması, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde istenir. Alacak ticari bir para alacağıysa, itirazın iptali davasından önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
05. Haciz
Takip kesinleştikten sonra alacaklı haciz talep eder. Taşınmaz ve araç kayıtları, banka hesapları, maaş ve üçüncü kişilerdeki alacaklar hacze konu olabilir.
Maaşta kural olarak dörtte bir oranında haciz uygulanır; emekli aylığı kural olarak haczedilemez. Haczedilmezlik iddiaları icra mahkemesine yapılır.
Haciz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde istenmelidir. Ödeme emri borçluya mal beyanında bulunma yükümlülüğünü de bildirir; mal beyanında bulunmamak ya da gerçeğe aykırı beyan vermek yaptırıma bağlıdır.
06. Satış ve paylaştırma
Haczedilen mal, kanunda öngörülen süre içinde satış istenirse açık artırmayla satılır. Süresinde satış istenmezse haciz düşer.
Satış bedeli, varsa rehinli alacaklılar ve sıraya göre alacaklılar arasında paylaştırılır. Alacak tamamen karşılanmazsa alacaklıya aciz belgesi verilir; bu belge tasarrufun iptali davası için de dayanak olur.
Satıştan önce malın değeri kıymet takdiriyle belirlenir; taraflar bu değere şikâyet yoluyla itiraz edebilir. Malın çok düşük bedelle elden çıkmasını önlemek için kanun ihalede asgari bir bedel şartı arar.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
Randevu talep edin
İcra ve İflas Hukuku kapsamındaki durumunuzu ve elinizdeki belgeleri paylaşın; izlenebilecek yolları görüşmede birlikte değerlendirelim.

